Eylülde saçınız daha mı çok dökülüyor? Bu his ölçülmüş bir şey

Eylül ortasında banyo giderinde ya da yastıkta her zamankinden fazla tel görmek, insanı hemen "bir sorun mu var" düşüncesine götürür. Bu his çoğu zaman yanılma değildir. Mevsimsel dökülme, 1990'lardan bu yana birkaç bağımsız çalışmada ölçülmüş bir olgudur.

Çalışmalar ne diyor?

• Randall ve Ebling (1991): Büyüme evresindeki saç oranı martta tepe yapıyor, sonra eylüle doğru düşüyor. En çok dökülme ağustos-eylül döneminde ve günde yaklaşık 60 tel, yani mart ayındaki oranın kabaca iki katı.¹
• Courtois ve ark. (1996): Telogen yüzdesi ağustos-ekim arasında tepe yapıyor. Dökülme, telogen tepesini 1-2 ay geriden izliyor. Aralık-şubat arası en sakin dönem.²
• Kunz, Seifert ve Trüeb (2009): Saç dökülmesinden şikâyetçi 823 kadında telogen oranı şubat başında en düşük, temmuzda en yüksek bulunmuş, üstelik kişinin gerçekten dökülme sorunu olup olmadığından bağımsız olarak.³
• Hsiang ve ark. (2018): 2004-2016 arası Google arama verisi, "hair loss" aramalarının bahara kıyasla yazın 5,74 kat, sonbaharda 5,05 kat daha sık olduğunu gösteriyor. İnsanlar bu dönemde gerçekten daha çok endişeleniyor.⁴

Neden mevsimsel bir ritim var?

Bu sorunun kesin cevabı bilinmiyor, ama en çok tartışılan açıklama gün ışığı süresiyle ilgili. Pek çok memelide tüy döngüsü mevsime bağlıdır ve bu ritim ışığa duyarlı hormonal sinyallerle yönetilir. İnsanda bu ritmin zayıflamış bir izi kalmış olabilir.

Önemli olan şu: bu bir hastalık değil, ölçülebilir bir dalgalanma. Kunz ve arkadaşlarının çalışmasında telogen oranının mevsimsel seyri, kişinin gerçekten dökülme sorunu olup olmadığından bağımsız olarak görüldü.³ Yani sağlıklı bir saç derisinde de bu ritim vardır.

Ne kadarı normal?

Sağlıklı bir saç derisinde günde 100 tele kadar dökülme normal kabul edilir.⁵ Mevsimsel dönemde bu sayının artması beklenen bir durumdur. Sayı saymak yerine iki şeye bakın: süre ve görünürlük.

Bu dönemde yapılabilecekler

1. Yıkama sıklığını azaltmayın

Dökülmeyi gördükçe yıkamayı seyreltmek sık yapılan bir hatadır. Yıkamamak dökülmeyi durdurmaz, sadece dökülen teli saçın içinde biriktirir ve sonraki yıkamada daha büyük bir tel yığını olarak karşınıza çıkar. Sonuç gereksiz bir paniktir.

2. Saç derisini rahatlatın

Bu dönemde kaşıntı ve kepek de artabilir. Tahriş olmuş bir saç derisi daha çok kaşınmaya, daha çok kaşınma daha çok mekanik kopmaya yol açar. Saç derisine yönelik bir rutin bu döngüyü kırar.

3. Beslenmeye bakın, ama körlemesine takviye almayın

Özellikle kadınlarda demir eksikliği dökülmenin sık rastlanan ve düzeltilebilir bir nedenidir. Doğru sıra önce ölçmek, sonra eksik olanı tamamlamaktır. Hangi testlerin sizin için gerekli olduğuna hekiminiz karar verir.

4. Üç ay verin

Saç döngüsü haftalarla değil aylarla çalışır. Bu dönemde başladığınız hiçbir rutinin sonucunu aralıkta değerlendiremezsiniz. Ayda bir, aynı ışıkta, aynı açıdan fotoğraf çekin ve şubatta karşılaştırın.

Eylül ile kasım arası pratik plan

Bu planın amacı dökülmeyi durdurmak değil, dökülme dönemini sakin ve kontrollü geçirmek. Mevsimsel dalgalanma kendiliğinden geçer; bu dönemde alınan panik kararları ise kalıcı hasar bırakabilir.

Bu dönemde en çok yapılan üç hata

• Yıkamayı azaltmak. Dökülen tel saçın içinde birikir, sonraki yıkamada topluca çıkar ve korku büyür.
• Aynı hafta beş yeni ürüne başlamak. Bir tahriş yaşarsanız sebebini bulamazsınız; işe yarayanı da ayıramazsınız.
• Kan testi yaptırmadan yüksek doz takviye almak. Bazı besinlerin fazlası saç döker.

Mevsimsel mi, değil mi? Kendinize sorun

Sağ sütundaki maddelerden biri bile size uyuyorsa, tablo mevsimsel dökülme ile açıklanmaz ve değerlendirilmesi gerekir.

Değerlendirmenin ilk adımı genellikle kan testidir: ferritin, D vitamini, B12 ve TSH. Hangi besinin saça ne yaptığını ve sonuca göre takviyenin nasıl seçileceğini saç için vitamin rehberinde anlattık.

Dökülmenin gerçekten arttığını hisle değil sayarak anlamak için saç dökülmesi nasıl ölçülür yazısındaki 60 saniye testini kullanın; ilk ölçümü eylülde alırsanız kasımla kıyaslayabilirsiniz.

Sonbahar rutini için

Sık sorulan sorular

İlgili yazı: Dökülme mevsimle değil doğum, hastalık ya da stresle başladıysa kadınlarda yoğun dökülme dönemi yazımızda üç aylık planı, kan değerlerini ve yapılmayacakları topladık.

Yasal uyarı. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Sattığımız ürünler kozmetik ve gıda takviyesidir, ilaç değildir; hastalıkların teşhisi, tedavisi veya önlenmesi amacıyla kullanılamaz. Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçemez. Hamilelik, emzirme, süregelen hastalık veya ilaç kullanımı varsa hekiminize danışın.